Türkiye genelinde gayrimenkul piyasasında yılın ilk çeyreğinde satış rakamlarında belirgin bir yavaşlama yaşanmasına rağmen, devletin kasasına giren tapu harcı gelirlerinde rekor bir artış gözlemlendi. Açıklanan resmi verilere göre gayrimenkul satışları bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9 buçuk oranında azalarak 628 bin 255 adet seviyesine geriledi. Ancak bu düşüşe tezat oluşturacak şekilde, tahsil edilen tapu harcı gelirleri yüzde 73 virgül 6 oranında devasa bir sıçrama yaparak 51 milyar 800 milyon lira seviyesine ulaştı. Sektör uzmanları ve gayrimenkul değerleme kuruluşları, yaşanan bu çarpıcı tablonun arkasında yatan temel nedenin, sene başından itibaren tavizsiz bir şekilde uygulanan gerçek beyan zorunluluğu olduğunu vurguluyor. Geçmiş yıllarda sıklıkla başvurulan satış bedelini düşük gösterme alışkanlığı, gelişmiş denetim mekanizmaları sayesinde artık tarihe karışıyor.
Geriye Dönük 5 Yıllık İncelemelerde Yüzde 100 Vergi Ziyaı Cezası Kesiliyor
İstanbul Gayrimenkul Değerlendirme kurumunun hazırladığı son rapora göre, ev alıp satarken ödenmesi gereken tapu harcını azaltmak amacıyla resmi belgelerde evin değerini düşük göstermek artık son derece ağır yaptırımları beraberinde getiriyor. Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Gelir İdaresi Başkanlığı, tapu dairelerindeki işlemleri çapraz denetime tabi tutuyor. Yeni kurulan sistem sayesinde vatandaşların banka hesaplarındaki para transferleri, gayrimenkul değerleme uzmanları tarafından hazırlanan ekspertiz raporları ve internet üzerindeki emlak ilan sitelerinde yer alan fiyat geçmişleri anlık olarak eşleştiriliyor. Yapılan bu detaylı incelemeler sonucunda tapuda beyan edilen tutar ile gayrimenkulün piyasa rayiç bedeli arasında bir uyumsuzluk tespit edilirse, eksik ödenen harç tutarı anında yeniden hesaplanıyor. Üstelik bu fark sadece tahsil edilmekle kalmıyor, devlete eksik ödeme yapan kişilere eksik tutar üzerinden tam yüzde 100 oranında vergi ziyaı cezası kesiliyor ve geçen süre için yasal gecikme faizi işletiliyor.
2 Tarafı da Bağlayan Sorumluluk ve Pişmanlık Dilekçesi ile Gelen Af Fırsatı
Gayrimenkul devir işlemlerinde yasalar gereği tapu harcı ödeme yükümlülüğü alıcı ve satıcı arasında eşit olarak paylaştırılıyor. Bu nedenle satış bedelinin evraklara kasıtlı olarak eksik yansıtılması durumunda doğacak tüm yasal ve maddi sorumluluklardan her 2 taraf da ayrı ayrı sorumlu tutuluyor. Devletin uyguladığı bu sıkı denetim ağı sadece yeni yapılan gayrimenkul satışlarını değil, geçmiş yıllarda gerçekleştirilen eski işlemleri de kapsayacak şekilde genişletilmiş durumda. Ancak yetkililer, geçmişte bilerek veya bilmeyerek evinin değerini düşük gösteren vatandaşlar için yasal bir çıkış kapısı bulunduğunu da hatırlatıyor. Hatalı beyanda bulunduğunu fark eden kişiler, maliye müfettişleri tarafından tespit yapılmadan önce vergi dairelerine giderek pişmanlık hükümlerinden faydalanmak üzere dilekçe verebiliyor. Bu adımı atan iyi niyetli mükellefler, ağır vergi ziyaı cezalarından tamamen muaf tutulurken sadece eksik kalan harç bedelini ve bunun yasal faizini ödeyerek süreci sorunsuz bir şekilde kapatabiliyor.
